Voor veel Nederlandstalige gezinnen in het buitenland geldt dat ze mogelijk terugkeren naar Nederland of België. Terugkeren naar je ‘thuisland’ is vaak een net zo grote stap als verhuizen naar het buitenland. Hoe bereid je dat goed voor? Renske Maandag, onze LanguageOne locatieleider in Oman, neemt je mee in haar ervaringen met gezinnen.

Ouders: een culturele basis in het ‘thuisland’

Van veel Nederlandstalige gezinnen die in het buitenland wonen komen twee ouders uit Nederland of België en voor hen geldt vaak dat er al een basis ligt in het ‘thuisland’; een sociale basis in de vorm van vrienden en familie, een culturele basis in gewoonten en tradities en soms zelfs een fysieke, geografische basis in de vorm van een huis. Kortom: een plek om naar terug te keren.

Kinderen: grotendeels opgegroeid in het buitenland

Voor de kinderen uit ditzelfde gezin gelden bovenstaande wortels vaak niet; de kinderen zijn grotendeels opgegroeid in een ander land, hebben vriendjes met allerlei verschillende nationaliteiten en spreken twee of drie talen om te communiceren met de mensen om hen heen. En hoewel kinderen erg flexibel zijn, hebben zij vaak ook behoefte aan rust, duidelijkheid en structuur. Iets wat een verhuizing vaak niet met zich meebrengt.

Mentale voorbereiding maakt het verschil

Bij het voorbereiden van de terugkeer wordt er vaak veel aandacht besteed aan het zoeken van het huis, het bemachtigen van een plekje op een nieuwe school en een baan voor beide ouders. Natuurlijk is dit belangrijk, maar vooral een mentale voorbereiding voor de kinderen maakt het verschil; bespreek het verhuizen met de kinderen, neem hen mee in beslissingen en neem hun reacties en emoties serieus.

Zorg voor een passend afscheid

Bij het verhuizen is, naast uiteraard de persoonlijkheid, de leeftijd van de kinderen enorm van belang voor de ervaring; kinderen tot een leeftijd van ongeveer 8 jaar hebben voor hun sociale omgeving vooral behoefte aan stabiliteit in het gezin. Zij spiegelen hun gedrag nog veel aan ouders en zouden het liefst ouders, broers en zusjes, knuffels en eventueel de huisdieren meenemen. Omdat na een jaar of 8 de leeftijdgenootjes (peers) een grotere rol gaan spelen, zal ook het nemen van afscheid voor deze kinderen moeizamer zijn. Zoek een manier, passend bij het kind, om banden aan te houden maar toch ook los te laten en een nieuwe start te maken op de nieuwe plek.

Een nieuwe school

Bij het zoeken van een passende, nieuwe school kan de NTC-school in het buitenland vaak ook een rol spelen; de leerkracht kent het Nederlandse onderwijssysteem en vaak kan er ruim van tevoren al contact worden opgenomen met de nieuwe school om bijvoorbeeld te kijken naar het niveau van de leerling, de lesmethodes die gebruikt worden en een eventuele achterstand van de leerling om zo de terugkeer te versoepelen. Bewaar daarom de rapporten van de NTC en de dagschool goed, samen met eventuele toetsresultaten.

Sociale voorbereiding

Kinderen die langere tijd buiten Nederland hebben gewoond zijn vaak niet of minder bekend met de specifieke humor of taal van nu die wordt gebruikt onder leeftijdsgenoten. Misschien zijn zij hele andere omgangsregels gewend. Om deze reden moet ook het sociaal voorbereiden van de kinderen thuis ruimte krijgen voor vertrek. Soms is Nederland voor hen alleen een vakantieland, het land van opa en oma of het land waar er altijd tijd is voor speeltuinen, de kinderboerderij en slaapfeestjes. Ook wanneer kinderen, die wél in Nederland hebben gewoond, terugkeren is het goed om te benadrukken dat er dingen zijn veranderd; goede vrienden hebben misschien andere vriendjes gevonden, het voetbalteam is veranderd of de lievelingsjuf werkt op een andere school. Bereid daarom de kinderen niet alleen voor, maar laat ook weten aan familie en vrienden dat een terugkeer ook uitdagend kan zijn.

Moedertaal(onderwijs)

Het blijven ontwikkelen van de moedertaal heeft voor de kinderen veel voordelen, waaronder een soepelere terugkeer naar het onderwijs in Nederland of Vlaanderen. De ervaring leert dat maar liefst 40% van de Nederlandstalige kinderen na verblijf in het buitenland binnen 5 jaar terugkeert naar Nederland.

Het bijhouden van de moedertaal kan, naast het volgen van Nederlandse les, ook gedaan worden door thuis Nederlandse televisie te kijken, met familie te videobellen of door veel in het Nederlands te lezen, grapjes te maken of te vertellen over de schooldag aan de keukentafel.

Heeft mijn kind een achterstand?

Veel ouders maken zich zorgen over eventuele achterstanden in het Nederlands van de kinderen bij terugkeer. In het geval van de spelling en het begrijpend lezen blijkt dat dit over het algemeen binnen een jaar weer bijgetrokken is. Het bijspijkeren van de woordenschat duurt iets langer.

Natuurlijk is het zo dat uw kind een aantal dingen niet weet of kent. De topografie van de provincies, de specifieke begrippen die bij schooltaken horen en ook de taal op het schoolplein ontbreekt binnen het NTC-onderwijs. Voor veel andere gevallen geldt echter dat uw kind vaak vooruit zal lopen; het zelfstandig en projectmatig werken staat vaak hoog in het vaandel op internationale scholen, net als presenteren, onderzoeken en samenwerken. De kinderen zijn flexibel, staan open voor andere culturen en weten veel van de wereld. Dit komt vaak met name tot uiting in de zaakvakken op school.

Handig: digitale ouderavond over terugkeer

Om ouders te ondersteunen in dit proces, organiseren we (digitale) ouderavonden over terugkeer, waarin het veranderende Nederlandse onderwijssysteem, het toetssysteem en de taal uitvoerig aan bod komen. Benieuwd wanneer de volgende avond is? Stuur een berichtje naar info@languageone.org.

Vooruitkijken

Natuurlijk is het niet allemaal kommer en kwel. 😉 Gezinnen die onlangs naar Nederland terugkeerden geven aan te genieten van de seizoenen en veel vrijheid voor de kinderen te ervaren. De voetbalclub, het paardrijden, opa’s en oma’s, de speeltuin en de school; alles is ineens binnen hand(of fiets-)bereik.

Meer weten over hoe wij kunnen helpen?

Stuur de locatieleider van Oman een berichtje of vraag meer informatie aan via onze contactpagina.